เคยอ่านหนังสือธัมมะของท่าน ป.อ.ปยุตฺโต เล่มหนึ่ง ท่านกล่าวไว้ว่า การมีความอยากดี เป็นฉันทะ แต่ผมก็ยังไม่ค่อยชัดเจน เพราะเหตุว่าจากที่ฟัง อ.สุจินต์ ท่านว่าความอยาก (ติดข้อง) ทั้งหลายต่างเป็นโลภะ จึงเกิดความสับสนครับ
ขอผู้รู้โปรดชี้แนะด้วยครับ ...
ฉันทะ เป็นปกิณณกเจตสิก เกิดร่วมกับกุศลหรืออกุศลก็ได้ ฉันทะเป็นความพอใจในการกระทำ
ส่วนโลภะ เป็นความติดข้อง ความต้องการ แม้ติดข้องในความดีก็เป็นโลภะ
อีกอย่างหนึ่ง ฉันทะเกิดร่วมกับโลภะก็ได้ ซึ่งยากที่จะแยกธรรมทั้งสองประเภทนี้ว่าขณะไหนเป็นฉันทะหรือโลภะ โดยทั่วไปเพียงกล่าวตามปริยัติธรรมเท่านั้น แต่ลักษณะเป็นอย่างไร ลักษณะจริงๆ ต้องรู้ด้วยสติสัมปชัญญะของผู้นั้น
ขอบคุณครับ ขออนุโมทนา ...
ฉันทะ เป็นเจตสิกที่เกิดได้ทั้งกุศลจิตและอกุศล โลภเจตสิกจะไม่เกิดกับกุศลจิต เกิดกับอกุศลจิตได้
ฉันทะ หมายถึงความอยาก ใคร่ที่จะทำตามต้องการ
โลภะ หมายถึงความต้องการ แต่มีความติดข้อง
เราลองมาพิจารณาให้ดีถึงฉันทะ กับ โลภะ ที่คุณกล่าวคำกล่าวหนึ่งว่า "การมีความอยาก ใคร่ที่จะทำสังฆทาน (เพราะว่ามีอานิสงส์มาก)
- นั่นเป็นความติดข้อง เช่น มีความอยากได้ผลของกุศล แต่พอได้พระไม่เรียบร้อย ก็เกิดโทสะ สังเกตง่ายๆ โลภะจะเป็นปัจจัยให้เกิดโทสะนั่นเอง แต่ฉันทะการใคร่ที่จะทำสิ่งใดสิ่งหนึ่งเป็นกุศลก็ได้ อกุศลก็ได้ ขณะที่โลภะจะเกิด ฉันทะก็เกิดด้วย
แต่ขณะที่กุศลจิตเกิดขึ้นนั้น มีฉันทะด้วย แต่ไม่มีโลภะ ยกตัวอย่างฉันทะที่เป็นไปในกุศล เช่น อยากที่จะฟังธัมมะเพราะเห็นประโยชน์ของพระธรรม นี่เป็นฉันทะที่เป็นไปในกุศล แต่ถ้าอยากฟังธัมมะเพราะต้องการรู้เยอะๆ จะได้เก่งหรือเพื่อตอบคนอื่นได้ หรือต้องการให้สติเกิด นั่นเป็นความติดข้อง เป็นฉันทะที่เกิดกับอกุศลจิต คือ โลภะ ครับ
บางคนมีฉันทะในกุศล เช่น ชอบเลี้ยงสุนัขจรจัด ชอบช่วยเหลือคนที่ตกทุกข์ได้ยาก เป็นต้น
ส่วนโลภะ ก็ติดในการทำกุศลและหวังผลของกุศล ว่า ทำแล้วตายไปสู่สุคติภูมิ เป็นต้น
ขออนุโมทนาครับ
ขอเรียนถาม.
๑. อกุศลเป็นเหตุให้เกิดกุศลได้ กุศลเป็นเหตุให้เกิดอกุศลได้ หมายความว่าอย่างไร กรุณายกต้วอย่าง
๒. ตัวอย่างเช่น อยากพ้นทุกข์ เป็นเหตุให้ศีกษาธรรมะ เมื่อเข้าใจธรรมะจึงเกิดกุศล ถูกตัองหรือไม่
กรุณาแนะนำด้วยค่ะ
๑. อกุศลเป็นปัจจัยให้เกิดกุศลได้ โดยปัจจัยต่างๆ เช่น อารัมมณปัจจัย อกุศลเป็นอารมณ์ของกุศลจิตได้ โดยปกตูปนิสสยปัจจัย อกุศลธรรมที่เกิดก่อนๆ เป็นปัจจัยให้กุศลธรรมที่เกิดหลังๆ ได้ ...
๒. เพราะเห็นโทษของอกุศล จึงศึกษาอบรมเจริญปัญญาเพื่อพ้นจากอกุศล หรือ เพราะอยากได้บุญ จึงทำบุญ เพราะอยากเกิดในสวรรค์จึงทำบุญ ...
ขอบคุณ และขออนุโมทนาค่ะ
ขออนุโมทนาครับ
ขออนุโมทนาครับ